Leffinge

Gesticht in de eerste helft van de 8ste eeuw gezien de rijkdom van de gemeente in 988 – parochie gesticht omstreeks 800

Eerste vermelding : officieel in 988 in een bul (privilegebrief) van paus Johannes XV aan de bisschop van Noyon-Doornik

naamverklaring : Latfinga (Letfe, Litfe, Latfa… Friese naam) -inga : weide ?

 

Dit woon- en landbouwdorp toonde al sporen van bebouwing uit de  Ijzertijd, met zoutwinning uit de Romeinse periode. Dorp en kerk werden verscheidene malen verwoest ten gevolge van oorlogsgeweld : in 1488 tijdens de opstanden tegen Maximiliaan van Oostenrijk, tijdens het beleg van Oostende (1601-1604) en tijdens de oorlogen van Lodewijk XIV.

2137 ha – polders en kreekruggen – woondorp – landbouw

Leffinge bezit 9 beschermde relicten.

Evenementen

  • 15 augustus : O.L.Vrouweprocessie, wederopgericht in 1988 (viering van 1000 jaar Leffinge). Deze processie ter ere van O.L.Vrouw, patroonheilige van de kerk, zou haar oorsprong vinden in het begin van de 17de eeuw, vermoedelijk omstreeks 1625
  • kermis : 2de zondag van september
  • Leffingeleuren : kleinschalig driedaags muziekfestival dat plaatsgrijpt tijdens het 3de weekend van september (koekezondag).

ONROEREND ERFGOED

Waterlopen

  • Ieperleed

Natuurlijke waterloop doorheen de eeuwen gebruikt als transportweg – in 1618  gekanaliseerd tussen Brugge en Plassendale. Vervolgens werden stukken van de Ieperleed opgenomen in het kanaal Nieuwpoort-Plassendale.

  • kanaal Nieuwpoort – Plassendale (1638-1641)

Dit kanaal werd gegraven tijdens het bewind van Filips IV, gedurende de periode dat Jacques Meyns hoofdman was in Leffinge. De waterloop volgt in grote mate het traject van de Ieperleed. Hij werd machinaal uitgegraven in een recordtijd
van negen maanden. Het kanaal verbindt Plassendale met Nieuwpoort. Sinds 1830 ligt er over het kanaal ter hoogte van Leffinge een ijzeren draaibrug. In de nacht van 16 op 17 oktober 1918 laten de Duitse bezettingstroepen de brug ontploffen,
waardoor ze in het kanaal terechtkomt. Door toedoen van enkele Leffingse jongelui worden in 1944 de door de Duitsers aangebrachte springladingen  verwijderd. Zo werd de brug van een tweede vernietiging gered. In 1985 werd een nieuwe hydraulische brug over de waterloop aangebracht.

Gebouwen

Onze-Lieve-Vrouwekerk

O.L.Vrouwekerk (kathedraal van het Noorden, beschermd als monument op
06/07/1976) en kerkplein (beschermd als landschap op 06/07/1976).

We kunnen veronderstellen dat er vanaf de 8ste eeuw in Leffinge sprake is van
een kapel of een kleine kerk. Op 1 september 1488 worden parochie en kerk
verwoest door een Duits garnizoen dat Nieuwpoort ontruimde. De kerk wordt
herbouwd in 1490 en nog eens in de 16de eeuw. Tijdens het beleg van Oostende wordt de kerk opnieuw verwoest en er is gedurende 20 jaren geen dienst meer.

De kerk wordt omgebouwd tot vesting. In 1617 wordt door Monseigneur Triest, bisschop van Brugge, terug een altaar gewijd. Naar alle waarschijnlijkheid wordt een nieuwe kerk (ondertussen het 6de gebouw) opgetrokken tussen 1618 en 1628.

Op 28 november 1690 waait de toren bij een hevige storm af en komt terecht op het O.L.Vrouwekoor. In 1715 bezit de kerk een “stroydak”. Leffinge behoort vanaf het concordaat van 1801 tot het bisdom Gent, maar wordt in 1834 weer bij het
bisdom Brugge gevoegd. Op 18 december 1873, de dag van de inhuldiging van pastoor Neckers, werd besloten de oude kerk af te breken en een nieuwe te  bouwen. Dit wordt bij koninklijk besluit van 24 juni 1877 goedgekeurd. De kostprijs
bedraagt 170.000 BEF, de werken duren ongeveer 2 jaar. De kerk, in neo-gotische stijl opgetrokken, heeft een lengte van 52 meter, een oppervlakte van 700 m2 en de toren is 55 meter hoog. Op 17 oktober 1879 wordt ze door Monseigneur Faict, 20ste bisschop van Brugge en geboren in Leffinge op 22 mei 1813, ingewijd. Door zijn toedoen wordt deze majestueuze kerk opgetrokken (de 13 torens refereren naar zijn geboortejaar) en krijgt de bijnaam van “de Kathedraal van het Noorden”.

Het is een erfenis die de voorbije decennia handenvol geld kostte. Tijdens de Eerste Wereldoorlog krijgt de kerk het zwaar te verduren; het dak is op  verschillende plaatsen vernield en omtrent 200 bommen vallen in de onmiddellijke
omgeving. Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt de toren als uitkijkpost  gebruikt. In 1969 wordt overwogen een nieuwe kerk te bouwen, maar de zaak gaat niet door. In 1976 wordt de beruchte ‘leeuwenkooi’ geplaatst om de  kerkgangers te beschermen voor vallende stenen. Het is het begin van een lange lijdensweg, waarvan het einde nog niet in zicht is.

Bezienswaardigheden :

  • enkele schilderijen van onbekende meesters : O.L.Vrouw Hemelvaart – De  verschijning van de H.Maagd aan de H.Dominicus – Jezus aan het kruis (1777) – De  zeven werken van Barmhartigheid (op houten panelen)
  • Eikenhouten communiebank met taferelen uit het Oude Testament
  • Predikstoel met de vier evangelisten uit 1773
  • Twee eikenhouten biechtstoelen uit 1770 (gezien de restauratie van de kerk zijn deze kunstwerken niet aanwezig in de kerk).

De Groenhagemolen

(Groenhagestraat, beschermd als monument op 03-05-2005 en als landschap op 03-05-2005)

Van de oorspronkelijke molen blijft enkel de stenen molenkuip over. De molen verving in 1871 een molen die was opgetrokken in 1853. In 1929 werd naast de molen een maalderij opgericht. Voor de komst van de Duitse bezetter in 1940 verdwenen wieken en molenkap voor altijd. Sinds 1919 is de molen in bezit van de  familie Rommel.

Huis ‘la Roseraie’

dokterswoning (Leffingestraat 3) : Alleenstaand neoclassicistisch herenhuis uit de 19de eeuw – deed dienst als retraitehuis voor clerus – later als zeepziederij – tijdens WO.I hospitaal – nu private woning.

Hoeven

  • Hoeve ’t Fleriskot (Fleriskotstraat 92):
    Ontstaan in de 8ste-9de eeuw. Hoeve met een Friese schuur bekend  omwille van de Flerislegende. Reeds in 1619 vermeld als tempeliershoeve,
    afhankelijk van de commanderie te Slijpe. De oorspronkelijke bergschuur met strooien dak werd vernield tijdens de Eerste Wereldoorlog, terug  hersteld in 1922, na een brand in 1953 werd het stro vervangen door dakpannen.
  • Groot Calcaertsleen ‘Hof Ter Wase’ (Kalkaartweg 12, een gedeelte van de hoeve werd als monument beschermd op 10/06/2002) : Hoeve uit de 8ste-9de eeuw. Zeer goed bewaarde 18de eeuwse site op lichte  verhevenheid middenin een ruime rechthoekige omwalling. Zijn tevens  bewaard een bakstenen hondenhok en een rosmolenkarkas : witgekalkt  achtzijdig bakstenen gebouwtje, tevens een bewaard looppad, koningsspil en kapje ter bescherming van de verdwenen staart.
  • Klein Calcaertsleen (Kalkaartweg 10) : Hoeve uit de 8ste-9de eeuw. Historische hoeve, die dicht aansloot bij de luchthaven van Raversijde die tijdens de Tweede Wereldoorlog uitgebreid werd door de Duitse bezetter.

Bunkers

Alle bunkers en bakstenen gebouwen zijn tijdens het laatste decennium verdwenen.

Hoeves

  • Cayfortshoeve (Wilskerkestraat) :
    De benaming van deze hoeve verwijst naar een dijk uit de 12de eeuw.
  • Cuylehoeve (Cuyleweg 2)
    Hoeve met oude 18de-eeuwse kern.
  • Hoeve Faict (Dorpsstraat 38) :
    Historische hoeve zeker 18de-eeuws.
  • ‘t Donkermaneschijnhof (Gistelstraat 4):
    Oude hoeve waarvan de oudste kern dateert uit 1779.
  • Basteroenshoeve ((Hogedijkweg 2) :
    Hoeve met een 18de-eeuwse kern (aangeduid op Ferrariskaart (1770-1778)).
  • ‘t Brouwerijhof (Legeweg 5) :
    gedeelte van de hoeve en de voormalige brouwerij werden beschermd op  10/06/2002.
  • Hoeve (Zevekotesteenweg 6) :
    Hoevewoning met kelder, keuken. Stallingen en dwars schuur van de  hoeve  (beschermd op 10/06/2002).
  • ’t Langkoeistal (Langkoeistalstraat 11) :
    Historische hoeve aangeduid op de Ferrariskaart. 18de-eeuwse kern met oudere stukken. Restant van een omwalling. Vermelding in een  schenkingsakte van 1613: de hofstede “ ’t Lanck Oyenstal “ (verkeerdelijk Lang Koeistal).

Sites

Het huidige kerkhof van Leffinge, gelegen langs de Ieperleed, vervangt het kerkhof rondom het kerkgebouw dat in 1956 werd gesloten. Wegens het grote aantal Duitse slachtoffers in het beginstadium van de Eerste Wereldoorlog, wordt in opdracht van de plaatselijke bevelhebber een nieuw terrein aangelegd als  begraafplaats. Gedurende de oorlog worden ongeveer 1800 soldaten begraven. Het merendeel wordt in 1956-1957 overgebracht naar het Soldatenfriedhof van Vladslo. Het huidige mausoleum (lijkkapel) is ontworpen en opgetrokken door de bezetter en in de streek één van de weinige niet-militaire gebouwen uit de Eerste  Wereldoorlog. Op het kerkhof staat een pseudo-heldenhuldezerkje.

Het mausoleum (beschermd als monument op 10.06.2002)
Op het uiteinde van de begraafplaats staat een voormalig Duits mausoleum voor de gesneuvelde soldaten, in 1915 gebouwd door de bezetter naar ontwerp van  Hauptmann Löwenstein. Dit laag bakstenen gebouwtje onder plat dak heeft op de voorgevel een zandstenen medaillon met middenin een Christushoofd. Een Duits opschrift “Niemand hat grössere Liebe denn die dass er sein Leben lasset für seine Brüder” op friezen boven en onder het medaillon werd verwijderd.

De  oorspronkelijke interieurelementen waaronder glasramen met voorstelling van
gesneuvelde soldaten, muurschilderingen en een in zandsteen gebeeldhouwde namenlijst van de gesneuvelden, werden vermoedelijk enkel overschilderd.

Oude tramweg. In 1900 wordt voorgesteld een tramlijn aan te leggen die Oostende verbindt met Diksmuide. Na het verzamelen van het nodige geld voor de aanleg, rijdt de eerste stoomtram van Diksmuide naar Oostende op zaterdag 29  juni 1907. Ter hoogte van de Leffingebrug op de wijk Schaarbeek is een stopplaats voorzien met een goederenstation. Tijdens W.O.I worden alle tramlijnen afgeschaft  en hergebruikt voor het front (aanvoer materialen, munitie…). Het  goederenstation wordt omgebouwd tot pionierspark. In 1932 is er sprake van de stoomtram te vervangen door een mazouttram (‘Kamieltje’ in de volksmond). Vanaf  april 1938 wordt tijdens de zomer busvervoer ingericht. Op 18 maart 1951  wordt het mazout trammetje vervangen door de bus. De oude tramweg is een
stuk spoorwegbedding, momenteel gebruikt als fiets- en wandelpad
dat de Noordmolenlaan verbindt met de
Cleyemeereweg.

Plein van het vroegere goederenstation, pionierspark
Langsheen het kanaal (Vaartdijk-Zuid) richting Nieuwpoort (wijk Schaarbeek) wordt tijdens de Eerste Wereldoorlog een pionierspark aangelegd op de plaats van het goederenstation. Tevens ziet men op de oever van de Vaartdijk-Zuid een  uitsprong, om de tramlocomotief de kans te geven zich te draaien.

Veldbatterij Leffinge (genaamd “Stützpunkt Leffinge” of “Veldbatterij Hannover”, beschermd als monument op 19/10/1998) Versterkingswerken daterend uit WO.II gebouwd door de bezetter ter verdediging van de kust. Dit areaal omvat twee geschutskazematten voor veldgeschut (type 611), open beddingen, andere  bouwwerken zoals munitieopslagplaatsen, verzande gemetselde loopgraven en  hindernissen :Rommelasperges : vierkante betonnen palen van ongeveer 160 cm hoog, oorspronkelijk met elkaar verbonden door kabels van 1944 i.o.v. generaal  Rommel, geplaatst als hindernis tegen een landing van zweefvliegtuigen. Uniek !

Garre van Conné” (Dorpsstraat)
Vroeger paadje gelegen tussen de pastorie en het herenhuis Van der Heyde, aansluitend op de “kerkeweghel” die passeerde langs de hoeve Faict en enkele  verder gelegen boerderijen verbond met de dorpskern. Voor de bewoners was dit de enige verbindingsweg met de “bewoonde wereld”. Later werden de boerderijen ontsloten door de aanleg van landbouwwegen.

De Koaje” (Vaartdijk-Noord)
Oorspronkelijke lage bewoning langs het kanaal Nieuwpoort-Plassendale (Vaartdijk-Noord) richting Nieuwpoort, in de volksmond de Koaje genaamd.

Sidebar